Het lijkt een technisch landbouwverhaal, maar het raakt veel meer dan u denkt. In België ligt er een groot aardappeloverschot op de markt en de sector trekt nu samen aan de rem. De vraag is simpel. Hoe voorkomt u dat honderden duizenden tonnen aardappelen blijven liggen zonder afzet?
Waarom de situatie nu zo dringend is
De schatting van Viaverda en Fiwap is stevig. Er ligt ongeveer 800.000 ton vrije aardappelen boven de markt. Dat zijn aardappelen waarvoor nog geen afnemer is gevonden. En volgens de organisaties is er sinds begin februari weinig veranderd.
Dat maakt de druk groot. De verwerkende industrie toont weinig interesse en ook andere verkoopkanalen zitten vol. Daardoor groeit de onrust in de hele keten. Boeren willen geen product verliezen. Verwerkers willen geen chaos. En de sector wil vooral voorkomen dat er straks nog meer schade ontstaat.
De aanpak die nu wordt uitgerold
Belpotato kiest voor een gezamenlijke aanpak. Niet één losse actie, maar meerdere sporen tegelijk. Dat klinkt logisch, en precies dat is ook de insteek. Als iedereen een kleine bijdrage levert, kan de totale voorraad toch dalen.
Er wordt gekeken naar verschillende afzetkanalen. Denk aan veevoeder, biogas en extra afzet richting de industrie. Ook wordt gezocht naar manieren om aardappelen zo veel mogelijk een humane bestemming te geven. Dat betekent simpel gezegd dat het product zo veel mogelijk voor mensen bedoeld blijft.
Volgens Belpotato is het doel helder. Er moeten zo weinig mogelijk aardappelen terug het land op. Dat klinkt misschien als een eenvoudige oplossing, maar het risico is groot. Terug uitrijden kan leiden tot opslagplanten en meer ziektedruk. En dat wil niemand in een volgend seizoen terugzien.
Waarom terug naar het land geen goede keuze is
Op het eerste gezicht lijkt dat misschien de makkelijkste uitweg. Maar schijn bedriegt. Aardappelen die opnieuw op het land komen, kunnen later problemen veroorzaken. Ze groeien soms uit tot opslagplanten en maken ziektebestrijding lastiger.
Daarom zoekt de sector liever naar een oplossing die direct helpt. Niet wachten tot het probleem groter wordt. Wel nu handelen. Dat is ook waarom de organisaties zo snel samen aan tafel zijn gegaan.
Welke afzetkanalen nu in beeld zijn
De sector zet in op meerdere routes. Dat geeft meer kans op resultaat. En eerlijk is eerlijk, in zo’n moeilijke markt zijn kleine stappen al belangrijk.
- Veevoeder, omdat aardappelen nu goedkoop zijn en dus interessant kunnen zijn voor veehouders
- Inkuilen met ruwvoer, zodat het product bewaard kan worden binnen de bedrijfsvoering
- Biogasinstallaties, waar aardappelen een rol kunnen spelen als grondstof
- Industrie, die mogelijk toch extra volumes kan opnemen
- Promotie in winkels, om de consumptie bij consumenten te verhogen
Daarnaast komen er particuliere acties. Aardappelen en aardappelproducten worden in zakken van 5 of 10 kilo aangeboden op bepaalde punten in steden. Dat is slim bedacht. Want wie snel kan kopen, doet dat vaak ook sneller.
Wat de consument hiervan merkt
U zult dit waarschijnlijk ook in de winkel of in de stad gaan zien. Belpotato wil via een centraal platform laten weten waar aardappelen afgehaald kunnen worden bij bedrijven. Dat maakt de stap naar aankoop kleiner. En precies daar zit vaak het verschil.
Ook promotieacties in winkels moeten helpen. Meer zichtbaarheid leidt vaak tot meer verkoop. Zeker bij een basisproduct als aardappel, dat in veel keukens nog altijd een vaste plek heeft. Soms is een eenvoudige herinnering genoeg om mensen weer vaker te laten kiezen voor een vertrouwd product.
De rol van boeren, handel en organisaties
De aanpak staat of valt met samenwerking. Daarom doen niet alleen Belpotato en de verwerkers mee. Ook Boerenbond, ABS, Belgapom, de Voedselbank en Waste Warriors ondersteunen de acties. Dat is belangrijk, want dit is geen probleem van één partij. Het raakt de hele keten.
Belpotato benadrukt wel dat alles op vrijwillige basis gebeurt. Er is dus geen sprake van een opkoopregeling. De bedoeling is juist om met veel kleine volumes samen een groot verschil te maken. Dat vraagt vertrouwen, overleg en vooral snelheid.
Wat dit zegt over komend seizoen
De echte vraag ligt al iets verderop. Hoe zorgt de sector ervoor dat dit volgend seizoen niet opnieuw gebeurt? Belpotato wil terug naar een betere balans tussen vraag en aanbod. Alleen is dat lastig. Niemand weet vooraf exact hoeveel tonnen er straks van het land komen.
Toch is die balans nodig om de markt gezond te houden. Het areaal moet aansluiten bij de vraag. Als er te veel wordt geplant, loopt de druk opnieuw op. En als iedereen afwacht, verandert er niets. Daarom zegt Vrancken eigenlijk heel eenvoudig: begin bij uzelf.
Die boodschap is scherp, maar ook eerlijk. Telers moeten niet denken dat een ander het probleem wel oplost. De sector kan alleen vooruit als iedereen een deel bijdraagt. En juist daarin zit de kracht van deze aanpak. Klein, praktisch en direct toepasbaar. Soms is dat precies wat nodig is om een groot probleem een stap terug te zetten.
