U ziet ze in het schap vaak naast elkaar liggen. Goedkope eieren, duurdere eieren, witte eieren, bruine eieren. Toch schuilt achter die simpele schaal een groot verschil. Zeker als u let op dierenwelzijn en op uw portemonnee.
Wat de code op een ei eigenlijk vertelt
Op elk ei staat een stempel met een code. Die code laat zien hoe de kip leefde voordat u het ei kocht. Dat klinkt misschien technisch, maar het is juist handig. In één oogopslag krijgt u een idee van het leven achter het ei.
De eerste cijfers zijn het belangrijkst. Code 3 staat voor een kooi-ei. Code 2 betekent scharrelei. Code 1 is vrije-uitloop. Code 0 staat voor biologisch. Staat er NL op, dan komt het ei uit Nederland.
De verschillen tussen de eieren in de supermarkt
Bij kooi-eieren denkt u misschien snel aan ouderwetse legbatterijen. Die zijn in de supermarkt al jaren niet meer te koop. Toch betekent dat niet dat code 3 ineens diervriendelijk is. Sinds 2021 is er in de EU een ander kooisysteem, maar ook daar leven kippen nog dicht op elkaar.
Bij koloniehuisvesting zitten er ongeveer dertien kippen per vierkante meter. Er is geen daglicht en geen afleidingsmateriaal. Dat is weinig ruimte. En voor een dier dat graag scharrelt, pikt en beweegt, voelt dat strak en kaal.
Bij scharreleieren is er geen kooi, maar wel een stal. Daar lopen kippen los met ongeveer negen dieren per vierkante meter. Daglicht en afleiding zijn niet verplicht. Er is ook geen buitenuitloop. Dat maakt scharrel beter dan een kooi, maar nog niet ruim of rijk aan prikkels.
Vrije-uitloopeieren gaan een stap verder. De kippen hebben dezelfde stalruimte, maar ook buitenruimte. Er hoort ongeveer vier vierkante meter uitloop per kip bij. Er is daglicht en er zijn meer prikkels. Dat is prettiger voor de kip, al zegt het nog niet alles.
Bij biologische eieren krijgen kippen meestal de meeste ruimte. Er zijn er ongeveer zes per vierkante meter. Ook hebben ze buitenuitloop, daglicht, afleidingsmateriaal en biologisch voer. Op papier klinkt dat als de beste keuze. In de praktijk is het soms wat complexer.
Waarom ‘biologisch’ niet altijd automatisch het beste voelt
Dat verrast veel mensen. U denkt misschien dat biologisch altijd bovenaan staat. Toch hangt dierenwelzijn niet alleen af van een label. Het hangt ook af van de situatie op dat moment. En juist daar zit de nuance.
Als er vogelgriep speelt, mogen kippen vaak niet naar buiten. Dan is het verschil tussen vrije uitloop en biologisch kleiner dan u zou verwachten. Volgens deskundigen kan een goed ingericht scharrelsysteem met extra welzijnsregels dan zelfs beter uitpakken dan biologisch.
Een voorbeeld is een systeem met Beter Leven-sterren. Daar gelden extra eisen boven op de gewone eiercode. U kunt dan een scharrel ei hebben dat toch hoger scoort op dierenwelzijn dan u op het eerste gezicht denkt. Dat maakt de keuze minder simpel, maar wel eerlijker.
Waar moet u op letten als u dierenwelzijn belangrijk vindt
Als u vooral kiest voor het welzijn van de kip, let dan niet alleen op de code 0, 1, 2 of 3. Kijk ook naar het Beter Leven-keurmerk van de Dierenbescherming. Die sterren geven extra informatie. Hoe meer sterren, hoe zwaarder de welzijnseisen.
Dat kan echt verschil maken. Een ei met 3 sterren Beter Leven kan in de praktijk beter zijn dan een standaard biologisch ei. Zeker als de dieren door omstandigheden niet naar buiten kunnen. Het etiket op de doos vertelt dus maar een deel van het verhaal.
Wilt u het eenvoudig houden? Dan is dit een handige volgorde:
- kijk eerst naar de Beter Leven-sterren
- controleer daarna de eiercode
- vergelijk vervolgens de prijs per ei
Zijn duurdere eieren altijd beter?
Niet per se. Dat is misschien de grootste verrassing. Sommige scharreleieren zijn amper duurder dan kooi-eieren uit een buitenlandse toko. In sommige supermarkten betaalt u voor een beter label maar een klein beetje meer.
Er zijn bijvoorbeeld scharreleieren en merken zoals Kipster die qua prijs per ei dichtbij goedkopere varianten liggen. Dat maakt de keuze interessanter. Soms betaalt u dus weinig extra voor een duidelijk beter welzijnsverhaal. En dat voelt voor veel mensen als een logische middenweg.
Let wel op: losse kooi-eieren lijken vaak goedkoop, maar niet altijd. Vergelijkt u per ei, dan ziet u soms dat het verschil klein is. Dan hoeft u dus niet automatisch voor de laagste code te gaan om geld te besparen.
Wat zit er in producten met ei
Hier wordt het pas echt handig om alert te zijn. Eieren zitten niet alleen in een doosje op de plank. Ze zitten ook in koekjes, sauzen en andere producten. Vaak ziet u dan simpelweg het woord ei op de ingrediëntenlijst staan.
Staat er geen nadere uitleg bij, dan gaat het meestal om eieren uit een lagere categorie. Bij producten waar ei juist een zichtbaar onderdeel is, wordt vaker expliciet vermeld of het om scharrel of vrije uitloop gaat. Lees dus even verder dan het eerste woord. Dat scheelt teleurstelling.
De beste keuze in de praktijk
Als u puur op dierenwelzijn kiest, zijn eieren met de hoogste Beter Leven-sterren een sterke richtlijn. Die geven vaak meer informatie dan alleen de code op de dop. Zeker in tijden waarin kippen niet altijd naar buiten kunnen, is dat een slimme manier om te kiezen.
Wilt u daarnaast ook op prijs letten, dan is vergelijken per ei het handigst. Soms is een scharrelei bijna even duur als een kooi-ei. Dan is de keuze eigenlijk snel gemaakt. U krijgt meer welzijn voor nauwelijks meer geld.
De korte conclusie is dus helder. Kijk niet alleen naar de naam op het doosje. Kijk naar de code, de sterren en de prijs per ei. Dan koopt u niet zomaar eieren, maar maakt u een keuze die beter past bij wat u belangrijk vindt.
